Khái niệm về nợ nước ngoài

1.1.1. Khái niệm              

Vốn là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của mỗi nước. Các nước muốn phát triển nhanh đều phải dựa vào các nguồn vốn đầu tư cho phát triển bao gồm vốn trong  nước và vốn nước ngoài. Vốn trong nước được huy động từ nội lực của nền kinh tế. Nếu vốn trong nước không đủ phải huy động vốn  nước ngoài. Nợ nước ngoài là một phần trong vốn nước ngoài.

Theo khoản 8 điều 2 quy chế quản lý vay và trả nợ nước ngoài (Ban hành kèm theo Nghị định số 134/2005/NĐ-CP ngày 01 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ) quy định: “ Nợ nước ngoài của quốc gia là số dư của mọi nghĩa vụ nợ hiện hành (không bao gồm nghĩa vụ nợ dự phòng) về trả gốc và lãi tại một thời điểm của các khoản vay nước ngoài của Việt Nam. Nợ nước ngoài của quốc gia bao gồm nợ nước ngoài của khu vực công và nợ nước ngoài của khu vực tư nhân”.

Theo tài liệu tập huấn do Bộ tài chính và Học viện đào tạo khu vực của IMF Singapore tài trợ, các chính sách và lập trình tài chính, “tổng nợ nước ngoài là tổng khối lượng tài sản nợ (tính theo giá hiện tại) cam kết đối với những người không cư trú. Cam kết ở đây được hiểu là nghĩa vụ cam kết đối với các khoản nợ ngắn hạn, dài hạn đã được giải ngân của trái phiếu và tín dụng thương mại (kể cả nợ gốc lẫn lãi)”. Theo quan niệm này, nợ nước ngoài là nợ của những người cư trú đối với người không cư trú, không phân biệt loại tiền tệ, không phân biệt thời hạn.

Theo tám tổ chức nghiên cứu thống kê nợ nước ngoài gồm Ngân hàng Thanh toán quốc tế, Ban thư ký Khối thịnh vượng chung, Tổ chức thống kê Châu Âu, Quỹ tiến tệ quốc tế, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế, Ban thư ký câu lạc bộ Paris, Hội nghị về Thương mại và Phát triển của Liên hiệp quốc, nợ nước ngoài được thống nhất định nghĩa theo IMF (External Debt Statistics guild for complier and users): “Tổng nợ nước ngoài tại bất kỳ thời điểm nào, là tổng của các nghĩa vụ nợ tại thời điểm đó, không bao gồm các nghĩa vụ nợ dự phòng, đòi hỏi người đi vay phải thanh toán nợ gốc có hay không có lãi trong tương lai và các khoản nợ này là nợ của người cư trú và người không cư trú trong quốc gia. Như vậy, theo định nghĩa được quốc tế được thừa nhận rộng răi này, nợ nước ngoài của một nước là tất cả khoản nợ nước đó với nước ngoài, bất kể người đi vay là Chính phủ, các tổ chức của Chính phủ hay các doanh nghiệp tư nhân. Các chủ nợ có thể là các tổ chức quốc tế, Chính phủ, các tổ chức thuộc chính phủ hoặc các cá nhân nước ngoài.